Anne ve baba sağsa: eş yarı, anne ve baba dörtte birer
Mirasbırakanın eşi, annesi ve babası sağdır. Mirasın yarısı eşe, diğer yarısı anne ve baba arasında eşit olarak kalır. Anne ve baba sağken mirasbırakanın kardeşleri mirasçı olmaz. Bu aileyi miras payı hesaplayıcısında açın.
| Mirasçı | Yasal pay | Saklı pay |
|---|---|---|
| Eş | 1/2 | 1/2 |
| Anne | 1/4 | 1/16 |
| Baba | 1/4 | 1/16 |
Ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olan eşin saklı payı, yasal payının tamamıdır: terekenin yarısı. Anne ve babanın her birinin saklı payı yasal paylarının dörtte biri, yani terekenin on altıda biridir. Mirasbırakan terekenin sekizde üçünü vasiyetle dilediği kişiye bırakabilir (TMK m.506).
Anne ve baba ölmüş, kardeşler varsa: eş yarı, kardeşler kalan yarı
Anne ve baba mirasbırakandan önce ölmüşse onların payı kendi altsoyuna, yani mirasbırakanın kardeşlerine geçer; önce ölmüş bir kardeşin yerini de onun çocukları alır. Bu örnekte eşin yanında anne-baba bir iki kardeş, Ali ve Elif vardır. Eş yine yarıyı, kardeşler kalan yarıyı eşit olarak alır. Bu aileyi miras payı hesaplayıcısında açın.
| Mirasçı | Yasal pay | Saklı pay |
|---|---|---|
| Eş | 1/2 | 1/2 |
| Ali (kardeş) | 1/4 | Yok |
| Elif (kardeş) | 1/4 | Yok |
Kardeşlerin saklı payı, 10 Mayıs 2007'de yürürlüğe giren 5650 sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla kaldırıldı. Bu ailede mirasbırakan eşin saklı payı olan yarıya dokunamaz; diğer yarıyı vasiyetle eşine ya da başka birine bırakabilir ve bunun için kardeşlerini mirastan çıkarması gerekmez.
Anne ya da babadan biri sağ, diğeri ölmüşse ölenin payı kardeşlere geçer; bu durum anne-baba sağken kardeşler mirasçı olur mu sayfasında anlatılıyor.
Yalnız büyükanne, büyükbaba ya da amca, hala, dayı, teyze varsa
Anne ve baba tarafında hiç mirasçı yoksa, yani anne, baba ve onların bütün altsoyu (kardeşler, yeğenler ve onların çocukları) mirasbırakandan önce ölmüşse, eş üçüncü sıradaki mirasçılarla birlikte mirasçı olur. Eşe mirasın dörtte üçü, büyükanne ve büyükbabalara ya da önce ölenlerin yerine onların çocuklarına, yani amca, hala, dayı ve teyzeye dörtte biri kalır.
Eş sağken bu sırada miras amca, hala, dayı ve teyzede durur; onların çocukları, yani mirasbırakanın kuzenleri mirasçı olmaz. İki taraftaki büyükanne ve büyükbabaların ve onların çocuklarının hiçbiri sağ değilse miras tamamen eşe kalır (TMK m.497 ve m.499).
Üçüncü sıradakilerle birlikte mirasçı olan eşin saklı payı yasal payının dörtte üçüdür; dörtte üçlük payın dörtte üçü terekenin on altıda dokuzunu eder. Büyükanne, büyükbaba ve onların çocuklarının saklı payı yoktur (TMK m.506).
Başka mirasçı yoksa: mirasın tamamı eşe kalır
Anne ve baba tarafında da büyükanne ve büyükbaba tarafında da mirasçı yoksa miras tamamen eşe kalır; eş varken Devlet mirasçı olmaz. Bu aileyi miras payı hesaplayıcısında açın.
| Mirasçı | Yasal pay | Saklı pay |
|---|---|---|
| Eş | Tamamı | 3/4 |
Tek başına mirasçı olan eşin saklı payı terekenin dörtte üçüdür; mirasbırakan dörtte birini vasiyetle dilediği kişiye bırakabilir. Kendi ailenizi miras payı hesaplayıcısına girerek payları ve saklı payları görebilirsiniz.
Mal rejiminden doğan alacak mirastan ayrıdır
Yukarıdaki paylar, mal rejiminin tasfiyesinden sonra kalan miras üzerinden uygulanır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde sağ kalan eş, ölen eşin artık değerinin yarısını miras payından ayrı bir alacak olarak alır. Alacak karşılıklıdır: ölen eşin mirasçıları, örneğin anne ve babası, sağ kalan eşin artık değerinin yarısını isteyebilir ve alacaklar takas edilir (TMK m.236).
Sağ kalan eş, birlikte yaşadıkları ev üzerinde katılma alacağına mahsup edilmek üzere intifa ya da oturma hakkı, paylaşmada ise miras payına mahsuben mülkiyet tanınmasını isteyebilir (TMK m.240 ve m.652).
Mal rejiminin tasfiyesi nafaka, velayet ve mal rejimi sayfasında, mirasçılık belgesi ve paylaşma miras davaları sayfasında anlatılıyor.
Sık sorulan sorular
Eşim öldü, çocuğumuz yok; kayınvalidem ve kayınpederim de mirasçı mı?
Evet. İkisi de sağsa mirasın yarısı sizin, dörtte biri kayınvalidenizin, dörtte biri kayınpederinizin olur. Mirastan kalan ev paylaşmaya kadar mirasçıların elbirliği mülkiyetinde kalır, paylar bu oranlardadır; birlikte yaşadığınız ev için sağ kalan eşin hakları yukarıda anlatılıyor. Anlaşma sağlanamazsa paylaşma ya da ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir.
Boşanma davası sürerken eşim öldü; mirasçı olur muyum?
Kural olarak evet, çünkü ölüm anında evlilik sürüyordur. Ancak ölen eşin mirasçılarından biri davaya devam eder ve sizin kusurunuz ispatlanırsa mirasçı olamazsınız. Boşanma kesinleşmişse eşler birbirinin yasal mirasçısı değildir (TMK m.181).
Eşim her şeyi bana bırakabilir mi?
Anne ve babası sağsa onların saklı payı olan on altıda birer pay saklı kalır; kalanını eşine vasiyet edebilir. Yalnız kardeşler, büyükanne ve büyükbaba ya da amca, hala, dayı ve teyze varsa saklı payları olmadığından mirasın tamamı eşe bırakılabilir. Vasiyetnamenin şekli vasiyetname ve iptali sayfasında anlatılıyor.
Dosyanızı birlikte değerlendirelim
İstanbul'daki miras dosyalarında vekillik yapıyoruz: mirasçılık belgesi, mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı, paylaşma ve ortaklığın giderilmesi, vasiyetname ve tenkis davaları. Ön değerlendirme için mirasbırakanın ölüm tarihi ve son adresi, nüfus kayıt örneği ile varsa mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve tapu kayıtları yeterlidir.
Ön değerlendirme için gereken belgeler
- Nüfus kayıt örneğimirasbırakanın ölüm tarihini, eşini, anne ve babasını ve kardeşlerini göstermek için
- Mirasçılık belgesi (varsa)veraset ilamı; mirasçıları ve paylarını gösterir
- Tapu kayıtları (varsa)terekedeki ve evlilik içinde edinilen taşınmazlar için
“Varsa” diye belirtilenler yalnız dosyanızda bulunuyorsa gerekir.
