6284 Sayılı Kanun: Koruma ve Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Kimler koruma isteyebilir?

Kanun şiddete uğrayan ya da şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takibe maruz kalanları korur. Evli olmanız ya da şiddet uygulayanla aynı evde yaşamanız gerekmez. Kadınlar bakımından şiddet uygulayanın kim olduğu önem taşımaz; eski eş, ayrılmış bir sevgili ya da sizi ısrarla takip eden biri hakkında da karar istenebilir (6284 sayılı Kanun m.1 ve m.2).

Şiddet yalnız fiziksel saldırı değildir. Kanuna göre tehdit, baskı, hakaret ve aşağılama gibi psikolojik ve sözlü davranışlar, cinsel şiddet, kişiyi parasız bırakmak gibi ekonomik şiddet ve özgürlüğün keyfi olarak engellenmesi de şiddettir. Şiddete tanık olan ya da bunu öğrenen herkes durumu resmi makamlara bildirebilir (6284 sayılı Kanun m.2 ve m.7).

Nereye ve nasıl başvurulur?

Koruma kararı sizin başvurunuzla ya da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının, kolluğun veya Cumhuriyet savcısının başvurusuyla verilir. Kanun, kararın en çabuk ve en kolay ulaşabileceğiniz yerdeki hakimden, mülki amirden ya da kolluktan istenebileceğini söyler (6284 sayılı Kanun m.8).

• Aile mahkemesi: Uzaklaştırma, yaklaşmama ve evin size tahsisi gibi kararları aile mahkemesi hakimi verir. Başvuru kısa bir dilekçeyle yapılabilir; yaşadıklarınızı tarih vererek anlatmanız yeterlidir.
• Polis veya jandarma: Karakola başvurabilirsiniz. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi bazı tedbirleri kendisi alabilir ve en geç ertesi iş günü hakimin onayına sunar; hakimin yirmi dört saat içinde onaylamadığı tedbir kendiliğinden kalkar.
• Cumhuriyet başsavcılığı: Koruma talebinizi iletebilir, tehdit, yaralama ya da ısrarlı takip gibi fiiller için ayrıca suç şikayetinde bulunabilirsiniz.
• Valilik veya kaymakamlık: Barınma yeri, geçici maddi yardım, psikolojik ve hukuki danışmanlık, hayati tehlike varsa geçici koruma ve çocuğu olan korunan kişinin çalışabilmesi için kreş desteği gibi koruyucu tedbirlere mülki amir karar verir.

Kanun başvuruyu yerleşim yerinize bağlamaz; en kolay ulaşabileceğiniz aile mahkemesine gidebilirsiniz. Örneğin Kadıköy'de oturuyorsanız bağlı olduğunuz adliye Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'dir; acil durumda adliyeyi beklemeden bulunduğunuz yerdeki karakola ya da jandarmaya başvurabilirsiniz. Şiddet önleme ve izleme merkezleri (ŞÖNİM) de başvuru, danışmanlık ve kararların izlenmesi konusunda destek verir.

Hangi tedbirlere karar verilebilir?

Hakim, şiddet uygulayan hakkında şu önleyici tedbirlerden birine, birkaçına ya da uygun gördüğü benzerlerine karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5).

• Size yönelik tehdit, hakaret, aşağılama ya da küçük düşürücü söz ve davranışlarda bulunmaması.
• Ortak konuttan ya da bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve evin size tahsis edilmesi.
• Size, oturduğunuz eve, okulunuza ve işyerinize yaklaşmaması; gerekirse yakınlarınıza, tanıklarınıza ve kişisel ilişki düzenlemesi saklı kalmak üzere çocuklarınıza da yaklaşmaması.
• Telefon, mesaj ya da başka yollarla sizi rahatsız etmemesi ve eşyalarınıza zarar vermemesi.
• Silahını kolluğa ya da çalıştığı kuruma teslim etmesi; alkol ya da uyuşturucu etkisindeyken yanınıza gelmemesi, gerekiyorsa tedavi görmesi.
• Çocukla görüşme kararı varsa görüşmenin bir refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.

Sizin için alınabilecek koruyucu tedbirler arasında işyerinizin değiştirilmesi, evliyseniz ayrı bir yerleşim yeri belirlenmesi, talebiniz üzerine aile konutu şerhi konulması ve hayati tehlike bulunup başka tedbirlerin yetmeyeceği anlaşılırsa, rızanızla kimlik bilgilerinizin değiştirilmesi bulunur. Gerekirse kimlik ve adres bilgilerinizin resmi kayıtlarda gizli tutulmasına karar verilir; talep ederseniz kişisel eşya ve belgeleriniz de kolluk aracılığıyla size teslim edilir (6284 sayılı Kanun m.4 ve m.8).

Hakim bu tedbirlerle birlikte velayet, kayyım, nafaka ve çocukla kişisel ilişki konularında da karar verebilir. Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyor ya da buna katkıda bulunuyorsa ve henüz nafakaya hükmedilmemişse, hakim yaşam düzeyinizi gözeterek siz istemeseniz bile tedbir nafakasına karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5).

Delil gerekir mi, karar ne kadar süre geçerlidir?

Kanuna göre koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil ya da belge aranmaz. Uzaklaştırma gibi önleyici tedbirler de geciktirilmeden verilir; kanun, bu kararın verilmesinin Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemeyeceğini açıkça söyler (6284 sayılı Kanun m.8).

Yine de başvururken yaşadıklarınızı tarih vererek anlatmanız, varsa doktor raporunu, kolluk tutanaklarını, tehdit içeren mesaj ve arama kayıtlarını ve tanıkların adlarını eklemeniz yararlıdır. Bu kayıtlar ileride kararın uzatılmasında, itirazda, boşanma ya da ceza davasında da işe yarar.

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir. Şiddet ya da şiddet tehlikesinin süreceği anlaşılırsa hakim, kendiliğinden ya da sizin, Bakanlığın veya kolluğun istemiyle tedbirlerin süresini veya biçimini değiştirebilir, onları kaldırabilir ya da aynen sürdürebilir (6284 sayılı Kanun m.8).

Korumanın kesintiye uğramaması için uzatma isteğinizi süre dolmadan, yaşanan yeni olayları da yazarak aile mahkemesine iletmeniz önemlidir.

Karara uyulmazsa: zorlama hapsi

Karar, şiddet uygulayana tefhim ya da tebliğ edilirken karara aykırı davranırsa zorlama hapsi uygulanacağı ihtar edilir. Kararın ona tebliğ edilmemiş olması, kolluğun kararı uygulamasına, örneğin onu evden uzaklaştırmasına engel değildir (6284 sayılı Kanun m.8 ve m.10).

Zorlama hapsine karar verilebilmesi için ise kararın, bu ihtarla birlikte şiddet uygulayana tefhim ya da tebliğ edilmiş olması gerekir.

Karara aykırı davranan kişi, fiili ayrıca suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre aile mahkemesi hakiminin kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarında bu süre on beş günden otuz güne kadardır; zorlama hapsinin toplamı altı ayı geçemez. Bu kararları Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir (6284 sayılı Kanun m.13).

Karara aykırı her davranışı, örneğin arama, mesaj ya da kapıya gelme olaylarını tarih ve saatiyle not edin, ekran görüntülerini saklayın ve hemen kolluğa bildirin. Tehdit, yaralama ya da ısrarlı takip gibi fiiller ayrıca suç oluşturduğundan ceza soruşturması da başlatılabilir.

Karara itiraz

Bu Kanuna göre verilen kararlara karşı, kararın yüzünüze okunduğu ya da size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Talebiniz reddedilmişse siz, hakkında tedbir kararı verilmişse karşı taraf itiraz edebilir. İtiraz bir sonraki numaralı aile mahkemesinde, o yerde tek aile mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinde incelenir; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (6284 sayılı Kanun m.9).

Kesin olması, itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf ya da temyiz yoluna gidilemeyeceği anlamına gelir. Bu yüzden itiraz dilekçesinde bütün deliller ve anlatımlar baştan sunulmalıdır.

Boşanma, velayet ve nafaka ile ilişkisi

Koruma kararı boşanma davasından bağımsızdır; karar almak için boşanma davası açmanız gerekmez. Boşanma davası açılırsa hakim, dava süresince barınma, geçim ve çocukların bakımı gibi konularda ayrıca geçici önlemler de alır; ayrıntılar boşanma davası sayfasında.

Şiddet yüzünden evden ayrılmak zorunda kalan eş, ortak konutu terk etmiş sayılmaz. Kanuna göre eşini ortak konutu terk etmeye zorlayan eş terk etmiş sayılır (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.164).

Kanun, aile içi şiddet iddiası bulunan uyuşmazlıkların arabulucu aracılığıyla çözülmesine izin vermez (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.1/2).

Velayet ve kişisel ilişki düzenlenirken çocuğun üstün yararı esas alınır ve şiddet bu değerlendirmede önemli bir olgudur; ayrıntılar velayet davası sayfasında. Boşanmada tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakasının nasıl istendiğini nafaka, velayet ve mal rejimi sayfamızda bulabilirsiniz.

Koruma kararı başvuranın anlatımına dayanılarak, delil aranmadan verilebildiği için boşanma davasında şiddetin ispatına tek başına yetmeyebilir; olayı gösteren rapor, tutanak, mesaj ve tanıkların da sunulması gerekir. Gerçek bir şiddet ya da tehlike karşısında koruma istemek kanuni bir haktır; Yargıtay'ın onadığı bir bölge adliye mahkemesi kararında bu hakkı kullanan eşe boşanma davasında bu yüzden kusur yüklenemeyeceği kabul edilmiştir. Buna karşılık eşi hakkında asılsız şikayette bulunmak, yargı uygulamasında boşanmaya yol açan kusurlu bir davranış sayılabilmektedir.

Sık sorulan sorular

Av. Arb. Uzl. Halis Gökhan Giray Bu sayfa Av. Arb. Uzl. Halis Gökhan Giray (İstanbul Barosu, Sicil No: 59260) tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: Ekim 2026. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıkta sözleşme ve belgeler incelenmeden sonuca varılmamalıdır.